Start je een pompinstallatie en hoor je direct een scherp, tikkend geluid? Dan heb je waarschijnlijk te maken met cavitatie. Dit is een veelvoorkomend technisch Probleem dat snel kan leiden tot slijtage en uitval.
Blijf je doorpompen terwijl de pomp caviteert, dan loop je onnodig risico op schade aan waaier en pomphuis. Dat betekent stilstand, extra onderhoud en hogere kosten. Gelukkig kun je cavitatie in veel situaties Eenvoudig Voorkomen met gerichte aanpassingen.

Wat is cavitatie bij pompen?

Cavitatie ontstaat wanneer de druk in een vloeistof zo laag wordt dat er dampbellen ontstaan. Zodra deze dampbellen in een zone met hogere druk terechtkomen, imploderen ze.
Bij een centrifugaalpomp gebeurt dit meestal in de zuigzijde. Door een te hoge vloeistofsnelheid of ongunstige leidingconfiguratie daalt de druk onder de dampdruk van het medium. De gevormde dampbellen bereiken vervolgens de pompwaaier, waar de druk stijgt en de bellen imploderen.

Dit veroorzaakt:

• Materiaalafname aan waaier en pomphuis door imploderende dampbellen.
• Trillingen en een duidelijk hoorbaar knetterend geluid.
• Verminderde capaciteit en uiteindelijk mechanische schade.

Cavitatie is dus geen klein ongemak, maar een technisch Risico voor de betrouwbaarheid van je installatie.

Hoe kun je cavitatie Voorkomen?

De eerste stap is altijd een correcte pompselectie. Controleer of de pomp geschikt is voor het gewenste debiet, de opvoerhoogte en het medium.

Hoor je cavitatie in een bestaande installatie? Dan kun je in de praktijk het volgende doen:

• Plaats de pomp zo dicht mogelijk bij het vloeistofniveau om de aanzuighoogte te beperken.
• Zorg dat de zuigleiding voldoende diep onder het vloeistofniveau ligt om luchtinslag te vermijden.
• Vergroot de diameter van de zuigslang om drukverlies te reduceren.
• Verwijder obstakels zoals knikken, vervuiling of verkeerd gekozen appendages in de zuigleiding.
• Creëer voldoende tegendruk aan de perszijde zodat het werkpunt stabiel blijft.

Sommige maatregelen beïnvloeden het proces sterker en vragen een bredere systeemanalyse:

• Verlagen van het pomptoerental.
• Verlagen van de vloeistoftemperatuur.
• Reduceren van de stroomsnelheid.
• Verhogen van de voordruk aan de zuigzijde.

Twijfel je over de juiste aanpak? Dan is een technische beoordeling van het volledige systeem verstandig.

Hoe ontstaan dampbellen?

Elke vloeistof heeft een kookpunt dat afhankelijk is van druk en temperatuur.
Bij een atmosferische druk van 1 bar kookt water bij 100 graden Celsius. Wanneer de druk daalt, verschuift dit kookpunt naar beneden. Op grote hoogte kookt water bijvoorbeeld al bij een lagere temperatuur.
In een pomp kan lokaal hetzelfde effect optreden. Door drukverlaging in de zuigleiding kan de vloeistof bij bedrijfstemperatuur al dampbellen vormen. Zodra de druk stijgt, verdwijnen deze bellen weer met schadelijke impact op het materiaal.

Wat betekent NPSHr?

Cavitatie ontstaat wanneer de beschikbare zuigdruk lager is dan de vereiste minimale druk van de pomp.
Deze minimale waarde heet de Net Positive Suction Head Required, afgekort NPSHr. Dit is de minimaal benodigde absolute voordruk aan de zuigzijde om de pomp correct te laten functioneren.
De NPSHr is afhankelijk van het pomptype en het werkpunt. Je vindt deze waarde terug in de pompgrafiek van de fabrikant.
Is de beschikbare NPSH lager dan de vereiste NPSHr, dan zal de pomp caviteren. Een correcte berekening vooraf is daarom Essentieel voor een Betrouwbaar pompsysteem.

Praktisch advies van BBA Pumps

Cavitatie ontstaat vaak door een combinatie van factoren in de installatie. Door kritisch te kijken naar opstelling, leidingwerk en werkpunt kun je veel schade Voorkomen.
Wil je weten of jouw installatie voldoende marge heeft ten opzichte van de NPSHr? Neem contact op met BBA Pumps voor een Deskundig advies over jouw pompsysteem.